This week I saw what a tolerant mother, loads of time and an overexpressive Genesis-gene can do with a person. I went to see ‘Monster road‘ at the independent Off-screen festival in Brussels. This documentary tells the story of the legendary self-thought animator Bruce Bickford and his demented father. When he was young, Bickford started making stop motion animation films with plasticine, shaping and re-shaping thousands of little figurines frame by frame. He put his whole soul into animation instead of getting a proper ‘job’, to the dissatisfaction of his perfectionist boeing-engineer father but supported by his caring mother. Forty years later Bickford hasn’t stopped digging the plasticine, molding and morphing as if life depends on it (he really doesn’t understand why Bill Gates doesn’t spend his whole fortune on animation films).

What Bickford does is impressive. He works with a meticulousness that defies an ant’s work, creating a constantly changing universe with things continuously morphing into each other. Everything is organic, things change wherever your eyes can watch. The stream of information that gets to the spectator is like dreaming in fast forward. Movement is Bickford’s personal God. And violence, not to forget. Bickford abuses toy soldiers, giants and blond women who keep on hacking bashing slashing away each others plasticine fragile bodies. Bickford doesn’t know why he loves violence, but he thinks people like to watch it merely because of the relief that seeing violence on tv or in films simply means you’re not involved in it at the time of watching. Funny insight.

Considering his personal affection with destruction, I think the plasticine itself asks for creating and destroying. Plasticine is an excellent tool for shaping and re-shaping, and its creation/destruction property is even more reinforced by the nature of stop motion animation (to get motion, you need to play God and keep on changing changing*). It’s the tool, the medium which makes Bickford artistically violent.

After the documentary, Bruce Bickford himself answered some questions as if life didn’t depend on it at all (he’s getting a bit older). He talked about his work with Frank Zappa in the 70’s and said they didn’t come along that well, and he slowly explained his working process. He also complained about the lack of means to make proper animation movies (he still works at home), which was really really sad and difficult to believe when you see his work.

Then some die-hard Bickford animation work was screened. Impressive, but after a while I came to understand more why Bruce is still a needy man, living a poor life rich in plasticine. I got a Bickford overdose and suddenly the thrill was gone. All those hacking bashing slamming plasticine bastards morphing into faces faces faces time after time, suddenly seemed more of a therapeutic way of spending life rather than adding some meaning to the world. Of course, it’s still breathtaking and technically very inventive what Bickford does, and he surely is the master of plasticine stop motion, but I suddenly needed more (non-imagery, that is). So kids, please take his beautiful inheritance and inject some witty content into his work to make the man richer than ever.

* Blame this doubling tripling quadrupling of words on A million little pieces by James Frey, currently in my bag.

Samen met een paar andere konijnen schrijf ik voor een nieuwe blog op Cobra.be. Nieuwsgierig, aandachtig en met een bereidwilligheid zelden gezien bij proefdieren, stuiven onze vier proefkonijnen door het cultuurlandschap. Hier bloggen ze over wat ze zien, horen én proeven. Hier de eerste:

Ooit gehoord van het serial-image-pop-up syndroom? Het gaat als volgt. Je leert iets nieuws kennen, of loopt al een tijdje rond met een idee, en plots duikt het overal op. Zo’n geile Lamborghini Diablo gezien in een film? Plots staan er twee geparkeerd in je straat. Een paar nieuwe woorden leren kennen? Als bij toverslag heeft iedereen het ad nauseam over geborneerde epigonen met irritante epifaniëen. Bedazzling, maar vooral, angstaanjagend. Want wat zien we allemaal over het hoofd, door niet te kennen?

Maar laat ons eerst en vooral genieten van de momenten waarop ons denkraam wel groot genoeg is. Zo voel en zie ik sinds kort overal oerkrachten. Wilde wezens verscholen in elk van ons. Diepdonkere klanken. Armies of more than twelve monkeys. Mannen die met grizzly’s willen versmelten en (helaas) ook omgekeerd. Een bezoek aan ‘Animism’, een tentoonstelling in het Muhka over onze dierlijke ziel – en vooral, het negeren daarvan – was de vonk.

- Reportage van Julia Barr voor Cobra.be –

De term ‘animisme’ werd bedacht door antropologen om tijdens hun koloniale tochten het gekke gedrag van inboorlingen te verklaren. Door met hun typisch westerse, rationele blik naar ‘die anderen’ te kijken, ontstond er een afstand die sindsdien alleen maar groter geworden is. De moderne mens is helemaal vervreemd van de natuur, van zijn dierlijke instincten en van het magische. We willen met andere woorden geen beesten zijn, maar stiekem verlangen we naar hun onbezonnen leventje, hun mooie veren en hun vrijheid. En daarvan zie ik dus nu overal tekenen.

Behalve in de kunstwereld, die nochtans bij uitstek geldt als het rijk van de sibillijnse drijfveren. Een kunstenaar vertelde me onlangs dat het wereldje absoluut met een tekort aan animisme kampt. Teken aan de wand is het verval van de ‘muze’, de oervrouw van alle kunsten in het oude Griekenland. De negen Musae schonken kunstenaars niet enkel inspiratie, maar ook scheppingskracht. Ze waren een abstracte oerkracht, vertegenwoordigden een soort magie die vandaag weggehoond wordt door de postmoderne kunstenaar (als je zegt dat je een muze hebt, denken ze gewoon dat je haar eens flink wilt neuken). Kunstenaars zijn cynisch en extreem materialistisch geworden, besloot de kunstenaar diep treurig, maar strijdvaardig.

Tot zover de kunstwereld. Over naar Grizzly man, een documentaire van de fantastische Werner Herzog over de onfortuinlijke berentripper Timothy Treadwell. De man leefde vele zomers lang tussen de grizzly’s, een van de meest bloeddorstige diersoorten ter wereld. Om hen te beschermen tegen de vijand, de mens. Treadwell vatte zijn animisme-missie nogal enthousiast op, zoals een goede Amerikaan betaamt. Hij kroop in hun nesten, aaide hen over de rug, en dacht dat hij zelf een beer was, dat ze hem als een van hen aanvaardden. Tot op het moment dat ze hem verscheurden. Pure liefdeswaanzin. Het verlangen dat hem tot in de muil van een grizzly dreef, was een verlangen naar een ander leven, ver weg van alle menselijke dingen.

Ik dacht vroeger ook altijd dat dieren me begrepen, en bleef het zelfs geloven na een ontmoeting met een krabbekat, maar tot in een muil van een grizzly heeft het me gelukkig nooit gedreven. Treadwell was – denk ik – dan ook extreem ijdel en daardoor zwaar teleurgesteld in de medemens die hem niet de erkenning gaf die hij meende te verdienen. Dus echt veel medelijden heb ik niet met Timothy Treadwell, eerder met de grizzlyberen die hun rust verstoord zagen door een jeremiërende misantroop. Beestachtigheid overal dus, zelfs in het diepst van mijn gedachten. Het syndroom heeft me flink te pakken.

Samrée, Ardennen 2010

In 2003 wint Roman Polanski een Oscar voor ‘The Pianist’. Tot ieders verbazing verschijnt de Poolse regisseur niet op het podium, en plots herinnert Hollywood zich weer waarom. Polanksi is wanted in de VS. Niet alleen om zijn films, maar – vooral – om een verkrachtingszaak die al dertig jaar lang tegen hem loopt.

Roman Polanski’s leven leest als een van zijn eigen scripts, vaak brutale en tragische verhalen. Als jongen van zes ontvlucht hij het joodse getto van Krakow, terwijl zijn moeder sterft in de gaskamers. In 1969 vermoorden volgelingen van Charles Manson zijn hoogzwangere vrouw Sharon Tate op beestachtige wijze. Eind jaren zeventig staat de man zelf terecht. Tijdens een fotoshoot voor Vogue voert hij een dertienjarig meisje sloten champagne – aangelengd met een flinke dosis valium – en dwingt haar tot seks. Polanski bekent de feiten en krijgt in ruil een vrij milde straf, 90 dagen psychiatrisch onderzoek. Maar omdat hij vreest dat de mediageile rechter op zijn stappen wil terugkeren, ontvlucht hij de VS halverwege zijn internering.

Sindsdien woont de regisseur van klassiekers als Chinatown, Rosemary’s baby en The Tenant, in Parijs. De VS en de UK mijdt hij als de pest, uit angst voor represailles. Maar Zwitserland, dat is nog eens een aardig land ontdekt Polanski, en hij koopt er een buitenverblijf waar hij jarenlang naartoe trekt. In de Alpen, daar word je ten minste nog met rust gelaten.

Niet dus. Op 26 september 2009 verpest de Zwitserse politie de jarenlange Polanski quo. De bekendste banneling ter wereld is op weg naar het filmfestival van Zürich om er een lifetime achievement award in ontvangst te nemen (nota bene). Maar nog voor Polanski iets van zijn award gezien heeft, wordt hij in de boeien geslagen. Op verzoek van de VS, zo blijkt. Het Openbaar Ministerie in Los Angeles heropende een paar maanden eerder de zaak tegen Polanski. Op wiens verzoek het dat deed – Zwitserland zelf, de Amerikaanse autoriteiten – blijft onduidelijk.

Er zit dus een dikke haar in de boter. Los van de vraag of het netjes is om piepjonge meisjes te bepotelen – ook al vraag je je af hoe zo’n onschuldige deerne op een fotoshoot in het sodom van Hollywood belandt – dringt deze vraag zich op: Waarom wordt Polanski nu pas gearresteerd?

Volgens de VS staat Polanski al jarenlang op de ‘wanted’ lijst van Interpol, en wisten ze nu pas waar hij precies was. Flauwekul. Als je Saddam Hoessein in een duister hol kan verrassen, kan je ook Roman Polanski opsporen in zijn Parijse luxeflat of Gstaadse residentie. Zwitserland wordt verweten dat het opeens verdacht enthousiast meewerkt met de VS. De Zwitserse autoriteiten merkten dat Polanski naar hun land kwam, tipten de Amerikanen, die op hun beurt het Openbaar Ministerie in Los Angeles waarschuwden, waar dan snel een aanhoudingsbevel in elkaar geflanst werd. Best louche. Recente strubbelingen tussen het Alpenland en de VS over zwart Amerikaans geld op Zwitserse banken zouden er iets mee te maken hebben.

Wat moeten wij daarvan denken? Eén. Een filmregisseur arresteren op een heilige plaats als een filmfestival, dat doe je niet. Twee. De zaak weer oprakelen 32 jaar na de feiten is geen rechtspraak meer, maar wraakzucht. Iets voor een volgende Polanski thriller, maar niet iets voor de werkelijkheid van een man van 76 jaar. Drie. Het slachtoffer Samantha Geimer vraagt al sinds 1997 met nadruk om de zaak te laten rusten, vooral omdat zij en haar familie al die media aandacht kotsbeu zijn. Zij wordt bij elke telefoon van een hongerige journalist opnieuw verkracht. Geimer tekende zelfs samen met Polanski’s advocaat protest aan tegen de rechtsgang, die alle kenmerken heeft van een showproces. In wiens voordeel is het uit de sloot halen van ouwe koeien dan eigenlijk nog? Het antwoord ligt, duidelijk, ergens in de kluizen van Bern. Wie de sleutel heeft, weet niemand.

Julia Barr
drawings by Suzy Creamcheese

Thanks to the Coen’s latest film, Burn after reading, I rediscovered how a guffaw sounds, and as if that wasn’t enough spoiling, I got to know a jolly band through the soundtrack. The Fugs couldn’t end the film better with their ‘CIA man’. Speaking of icing on the cake.